Położna środowiskowa

Zakres opieki położnej środowiskowej

Położna Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) czyli położna środowiskowo - rodzinna to osoba, która sprawuje profesjonalną i kompleksową opiekę położniczo – ginekologiczną nad kobietą od urodzenia do śmierci oraz opiekę neonatologiczną nad noworodkiem.

Każda dorosła kobieta ma prawo do wyboru położnej POZ. Rodzic ma prawo wybrać położną dla niepełnoletniej córki (od 0 – 18 r.ż.) oraz dla syna do ukończenia 2 miesiąca życia.

Zadania POŁOŻNEJ POZ:

1. Opieka nad kobietą w ciąży

Położna prowadzi edukację kobiet w ciąży, w tym kobiet w ciąży wysokiego ryzyka, przygotowuje do porodu, w tym do porodu rodzinnego. Spotkania edukacyjne odbywają się w domu pacjentki, której wiek ciążowy jest wyższy niż 21 tygodni. Spotkania mają na celu indywidualne przygotowanie pacjentki i jej najbliższych do nowej roli życiowej.

Edukacje mogą odbywać się z następującą częstotliwością:

• 1 raz w tygodniu w okresie od 21. do 31. tygodnia ciąży,
• 2 razy w tygodniu w okresie od 32. tygodnia ciąży do terminu rozwiązania.

Harmonogram spotkań (ilość i częstotliwość) oraz ich indywidualny charakter ustalany jest wspólnie przez pacjentkę i położną.

Podczas spotkań edukacyjnych poruszane są następujące tematy:

• Styl życia kobiety ciężarnej i odżywianie.
• Przygotowanie do porodu naturalnego.
• Wyprawka dla mamy i dziecka.
• Plan porodu – przygotowanie.
• Prawa rodziny podczas porodu i okresu okołoporodowego.
• Połóg.
• Przygotowanie do karmienia piersią.
• Pielęgnacja noworodka.
• Powrót płodności po porodzie.

Tematyka i priorytety edukacyjne są ustalane na pierwszym spotkaniu w domu pacjentki.

2. Opieka nad matką i noworodkiem

Po porodzie położna opiekuje się kobietą i noworodkiem. Położna zobowiązana jest do co najmniej 4 a maksymalnie 6 wizyt patronażowych.

Pierwsza wizyta odbywa się w ciągu 48 godzin (dni robocze) od powrotu matki z dzieckiem ze szpitala do domu (od dnia zgłoszenia).

W ramach wizyt patronażowych położna:

• ocenia i kontroluje przebieg połogu u matki, w tym rozpoznaje nieprawidłowości tego okresu;
• czuwa nad prawidłową adaptacją do życia pozamacicznego dziecka: każdorazowo ocenia masę ciała; dokonuje pomiarów: długość ciała, obwód głowy i klatki piersiowej w 4 tygodniu życia; ocenia prawidłowość odruchów oraz stan powłok skórnych, błon śluzowych oraz stopień gojenia się kikuta pępowinowego;
• czuwa nad prawidłowym rozwojem psychoruchowym dziecka;
• edukuje rodzinę w zakresie promocji karmienia piersią, czuwa nad prawidłowym rozpoczęciem karmienia; rozwiązuje problemy laktacyjne zarówno ze strony matki jak i dziecka;
• edukuje rodzinę w zakresie prawidłowej pielęgnacji i postępowania sprzyjającego rozwojowi dziecka;
• promuje zachowania prozdrowotnych w rodzinie oraz identyfikuje potencjalne czynniki ryzyka;
• współpracuje z lekarzem POZ.

3. Opieka nad kobietą po zabiegach ginekologicznych

Położna opiekuje się także kobietami po operacji ginekologicznej lub onkologiczno-ginekologicznej. Skierowanie na podstawie którego położna obejmuje pacjentkę opieką wydaje lekarz z oddziału, na którym była operowana.

Do obowiązków położnej należą między innymi:

• podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych,
• zdejmowanie szwów,
• cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet, usuwanie cewnika, płukanie pęcherza,
• wykonywanie wlewów/wlewek doodbytniczych,
• płukanie pochwy,
• leczenie i opatrywanie oparzeń, ran, odleżyn we współpracy z pielęgniarką POZ,
• wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna,
• ustalanie diety kobiety zgodnie z potrzebami.